Wspomnienie Ayrtona Senny

Wspomnienie Ayrtona Senny

Ayrton Senna da Silva urodził się 21 marca 1960 roku w Sao Paulo w Brazylii. Był kierowcą Formuły 1 w latach 1984-1994 i trzykrotnym mistrzem świata F1. Zwycięzca czterdziestu jeden Grand Prix, uznany przez wielu za najlepszego kierowcę wyścigowego wszechczasów. Jego karierę przerwał śmiertelny wypadek na torze Imola 1 maja 1994 roku podczas Grand Prix San Marino.

Kariera

Miłość do motoryzacji zaszczepił w nim jego ojciec, który pasjonował się wyścigami. Jak wielu innych przyszłych kierowców F1, Senna rozpoczął swoją karierę od gokartów, a w wieku 13 lat zaczął ścigać się w kartingu. Cztery lata po swoim debiucie wygrał Kartingowe Mistrzostwa Ameryki Południowej i powtórzył swój sukces rok później, broniąc tytułu. Był także gokartowym mistrzem Brazylii oraz dwukrotnym wicemistrzem świata w kartingu.

Po znaczących sukcesach, które potwierdziły niebywały talent młodego Brazylijczyka, w 1981 roku przyszedł czas na przeprowadzkę do Europy i rozpoczęcie życia prawdziwego kierowcy wyścigowego. Po wygranych seriach: Brytyjskiej Formuły Ford 1600, Europejskiej i Brytyjskiej Formuły Ford 2000 oraz wygranej w prestiżowym Grand Prix Macau, w 1983 roku Senna przeszedł do Formuły 3. Tam pojawiła się przed nim szansa na zdobycie miejsca w najszybszej kategorii wyścigowej świata. Musiał stoczyć walkę w fotel w zespole Toleman z Martinem Brundle – walkę tę wygrał i wraz z nadejściem sezonu 1984 wkroczył w świat Formuły 1, na zawsze zapisując się w jej historii.

Pierwsza połowa debiutanckiego sezonu byłaby dla niego z pewnością bardziej udana, gdyby nie problemy i liczne awarie samochodu. Udało mu się jednak zdobyć pierwszy punkt już podczas swojego drugiego wyścigu w Grand Prix Południowej Afryki. Do najbardziej spektakularnych ówczesnych wyczynów Brazylijczyka należy wyścig o Grand Prix Monako, w którym udowodnił swoje nadzwyczajne zdolności jazdy po mokrej nawierzchni. Wystartował z 13. miejsca, a dziewiętnaście okrążeń później, wyprzedził jadącego na drugim miejscu Nikiego Laudę. Bardzo szybko nadrabiał stratę do prowadzącego Alaina Prosta – jednak mimo przerwanego wyścigu z powodu zbyt ulewnego deszczu, Sennie nie udało się wyprzedzić Francuza i zajął ostatecznie drugą pozycję. Tym wyczynem pokazał całemu światu F1, z jakiej gliny jest ulepiony.

Po roku spędzonym w ekipie Toleman, Senna przeniósł się do zespołu Lotus, z którym był związany przez trzy sezony, do 1987 roku. Swoje pierwsze w karierze pole position oraz zwycięstwo wywalczył podczas Grand Prix Portugalii – wyścig ten odbył się w trudnych, deszczowych warunkach, co tylko pomogło Sennie w dowiezieniu pierwszego pola do mety. W ten sam weekend udało mu się zdobyć także „Wielkiego Szlema” – bo, oprócz pole position i zwycięstwa, wykręcił także najszybsze okrążenie.

Wraz z kolejnymi wyścigami, zaczęła ujawniać się nieustępliwość i bezwzględność Brazylijczyka, którego rywale oskarżali o nieprzepisową jazdę, w tym celowe „spychanie” kierowców poza wyznaczoną linię toru. Narastał także konflikt w zespole Lotusa – obaj kierowcy, Senna i jego partner z ekipy Elio de Angelis, rywalizowali o względy zespołu i miejsce lidera, przez co De Angelis pod koniec sezonu 1985 przeszedł do zespołu Brabham.

Senna stawał się niepokonany w sesjach kwalifikacyjnych – jego zawrotna szybkość pozwoliła mu na zdobycie siedmiu pole position, najwięcej spośród wszystkich kierowców ówczesnej stawki. Ostatecznie zajął czwarte miejsce w klasyfikacji kierowców.

Potwierdził swoje tempo również w kolejnym sezonie, ośmiokrotnie startując do wyścigu z pierwszego pola. Gdyby nie zawodność swojego samochodu, sezon 1986 prawdopodobnie zostałby zwieńczony mistrzostwem świata, jednak pod koniec roku ponownie uplasował się na czwartej pozycji w klasyfikacji.

W czasie swojego ostatniego sezonu w Lotusie, Senna mógł ścigać się bolidem wyposażonym w silniki Hondy, których używał zespół Williams, zdobywca tytułu mistrza konstruktorów w ubiegłego sezonu. Dawało mu to nadzieję na nawiązanie walki z samochodami brytyjskiej ekipy, jednak w trakcie kampanii okazało się, że team z Grove nadal jest poza zasięgiem rywali. Brazylijczyk nie był zadowolony z formy i postawy Lotusa i podczas weekendu wyścigowego na torze Monza ogłosił, że w nadchodzącym sezonie 1988 dołączy do zespołu McLaren. Zakończył współpracę z Lotusem jako zdobywca trzeciego miejsca w końcowej klasyfikacji.

Sezon ’88 stał pod znakiem szarżującej – nie tylko na torze – pary Senna-Prost. Obaj kierowcy byli autorami wielu przeróżnych, często dramatycznych incydentów wyścigowych. Mimo to, musieli współpracować ze sobą dla dobra zespołu w obliczu naciskających na McLarena rywali – w tym Williamsa i Ferrari.

Po wielu bitwach i ośmiu wygranych wyścigach, Senna zdobył pierwszy tytuł mistrza świata w swojej karierze, wyprzedzając Prosta o trzy punkty w klasyfikacji kierowców. W tym sezonie wywalczył także rekordowe wówczas osiem pole position z rzędu.

Kolejny sezon to kolejne zaognienie konfliktu między kierowcami McLarena. Jego kulminacją był wyścig w Japonii, podczas którego Senna celowo spowodował kolizję, w wyniku której Prost został zmuszony do wycofania się z rywalizacji. Brazylijczyk zdołał ominąć rozbity samochód Francuza, przejechać szykanę Casio i powrócić na tor, dojeżdżając do mety na pierwszym miejscu. Po długiej dyskusji sędziowie uznali, że Senna złamał regulamin, przez co został zdyskwalifikowany i zawieszony na sześć miesięcy. Tytuł mistrzowski w tym sezonie powędrował więc do Prosta, który opuścił McLarena i przeniósł się do Ferrari.

Już na początku kampanii 1990 Senna objął prowadzenie w mistrzostwach, wygrywając sześć wyścigów. Udało mu się utrzymać przewagę przez cały sezon, jednak tuż pod koniec, różnica między nim a Prostem znacznie zmalała. Decydującym wyścigiem okazało się Grand Prix Japonii – gdzie, jak przed rokiem – doszło pomiędzy nimi do kolizji. Tym razem jednak obaj kierowcy musieli zakończyć wyścig przed czasem, dzięki czemu Senna zdobył drugi tytuł mistrza świata.

Dobra passa Ayrtona trwała także w sezonie 1991, który zwieńczył trzecim tytułem, stając się najmłodszym w historii potrójnym zdobywcą mistrzowskiej korony. W końcu udało mu się wygrać w swoim domowym wyścigu w Brazylii – mimo awarii skrzyni biegów, udało mu się dojechać do mety z tylko jednym działającym, szóstym biegiem. Wyczyn ten wymagał od Senny ogromnego wysiłku fizycznego, ponieważ przez znaczną część dystansu jechał z mocno napiętymi mięśniami szyi i ramion. Podczas okrążenia zjazdowego zemdlał z wycieńczenia i nie był w stanie wysiąść z bolidu o własnych siłach. Było to z pewnością najbardziej spektakularne i okupione największym wysiłkiem zwycięstwo w karierze Brazylijczyka.

Był to ostatni tak triumfalny sezon dla Senny. W 1992 roku zespół McLaren zaczął miewać problemy, także z niezawodnością swoich samochodów, przez co trzykrotny mistrz świata musiał aż siedmiokrotnie wycofywać się z wyścigów. Zdołał zwyciężyć tylko trzy razy i zajął ostatecznie czwartą pozycję w klasyfikacji. Do głosu doszły zaś bolidy Williamsa oraz młody Michael Schumacher.

W wyniku niepowodzeń, Senna zamierzał wycofać się z Formuły 1, jednak ostatecznie pozostał i w 1993 roku zdobył wicemistrzostwo. Ponownie musiał uznać wyższość Alaina Prosta, który powrócił po rocznej przerwie od startów w ekipie Williams-Renault. Po raz piąty z rzędu wygrał GP Monako i odniósł 41. – ostatnie – zwycięstwo w swojej karierze. Zakończył współpracę z McLarenem i od 1994 roku jeździł w barwach Williamsa.

Wypadek

Sezon 1994 od początku nie układał się po myśli Senny. Powodem tego była nieudana konstrukcja bolidu Williamsa, który przez wprowadzenie zakazu używania aktywnego zawieszenia i kontroli trakcji, stał się bardzo mało konkurencyjny.

Brazylijczyk zdołał wywalczyć pole position przed Grand Prix San Marino, w obliczu tragedii Rolanda Ratzenbergera, który poniósł śmierć podczas sesji kwalifikacyjnej przed niedzielnym wyścigiem.

Senna miał spore obawy przed przystąpieniem do rywalizacji. Zdecydował się jednak wystartować.

Był to bardzo pechowy weekend. Po sobotnim wypadku, już na początku wyścigu doszło do kolejnego. Wyjazd samochodu bezpieczeństwa i zmniejszona prędkość jadących bolidów spowodowała obniżenie ciśnienia i temperatury ogumienia. Kilka okrążeń po restarcie wyścigu samochód Senny, wjeżdżając w lewy zakręt, niespodziewanie skręcił prawo i z całym impetem uderzył w betonową ścianę. Zatrzymał się kilka metrów dalej na piaskowym poboczu. Kilka minut później, gdy Senna nadal pozostawał w kokpicie, zdecydowano się przerwać wyścig.

Kierowcę udało się wyciągnąć z wraku i przetransportować do szpitala w Bolonii. W wyniku obrażeń mózgu, Senna znajdował się w stanie śpiączki i zmarł o godzinie 18:40.

Za przyczynę wypadku oraz śmierci Ayrtona Senny uznaje się wadliwą kolumnę kierowniczą, która w wyniku awarii, uderzyła w skroń kierowcy i uszkodziła tętnicę skroniową, powodując rozległe obrażenia mózgu i silny krwotok.

Senna został pochowany z honorami głowy państwa na cmentarzu w rodzinnym Sao Paulo. W Brazylii ogłoszono trzydniową żałobę narodową, a relację z uroczystości transmitowały stacje telewizyjne na całym świecie.

Ciekawostka

Nie wszyscy wiedzą, że w Polsce znajduje się ulica, której patronuje najsłynniejszy brazylijski kierowca F1. Miasto Wałbrzych postanowiło nadać imię Ayrtona Senny dla jednej ze swoich ulic, przy której znajduje się także Muzeum Górnictwa i Sportów Motorowych.